Raška i dolina Ibra

Pogledaj prethodnu temu Pogledaj sledeću temu Ići dole

Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 6:55 pm

Vrnjačka banja kao najveći turistički centar u zemlji i Kopaonik, najpoznatija zimska planina u Srbiji su najveće atrakcije ove oblasti.

Osim na lečenje, wellness i skijanje, planinarenje i rekreaciju ovaj deo Srbije nas zove u posetu našim manastirima, selima a jednom godišnje i na najmasovniju manifestaciju: Sabor trubača u Guči, i najveseliju manifestaciju u zemlji: Veseli spust niz Ibar.
Ibar je bio inspiracija za još jednu lepu manifestaciju Spust bez granica gornjim tokom Ibra, od Leposavića na kosovskoj strani do Raške koja se već tri godine održava krajem jula.

Pored mnogih drugih još jedna manifestacija polako postaje tradicionalna, a to je Vrnjački karneval.

Novi PazarNovi Pazar je smešten na reci Raškoj, u Raškoj oblasti, predstavlja ekonomski i kulturni centar Sandžaka. Smešten je na deonici starog puta koji preko Ibarske magistrale vodi do Podgorice i Jadranskog primorja. Udaljen je 280 km od Beograda. Nalazi se u dolinama reke Jošanice, Raške, Deževske i Ljudske, u Pešterskoj visoravni, okružen planinama Golijom i Rogoznom. Područje grada bilo je naseljeno u kamenom, gvozdenom i ranoantičkom dobu. Grad datira iz XV veka. Osnivač je turski vojskovođa Isa-beg Ishaković. koji je podigao grad u blizini srednjovekovnog utvrđenja Trgovište, poznat pod imenom Ras. Planine koje se nalaze u blizini, rečne doline, bogata flora i fauna, i brojni termalni i mineralni izvori predstavljaju posebne vrednosti ovog područja. U neposrednoj blizini Novog Pazara nalaze se Novopazarska i Rajčinovića banja kao i Slatinski Deževski kiseljak. Nalazi i veliki broj kulturno-istorijskih spomenika od kojih su najznačajniji: Petrova crkva iz X veka, Đurđevi stupovi (zadužbina Stefana Nemanje iz XII veka), manastir Sopoćani iz XIII veka, Grad tvrđava sa Kulom motriljom iz XV veka (izgrađena po nalogu osnivača grada), Amir-agin han (konak) iz XVII veka, hamam iz XV veka.


Poslednji izmenio MustraBecka dana Uto Okt 06, 2009 7:00 pm, izmenjeno ukupno 1 puta
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Vrnjačka Banja

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 6:57 pm

O nastanku Vrnjačke Banje nema pisanih dokumenata, niti je moguće
kontinuirano pratiti tok njenog razvoja. Na osnovu pronađenog arheološkog
materijala može se sa sigurnošću tvrditi da su vrnjačke mineralne
vode korišćene još u antičkom periodu. Iako sistematska istraživanja
u tom pravcu nisu vršena, izvesna otkrića pružila su nepobitne dokaze
da su Rimljani koristili lekovite vrnjačke vode.
Prilikom kaptaže toplih izvora 1924 - 1925. godine,
pronađeni su na ovom mestu delovi građevinskog materijala, odnosno
bazena za kupanje i stari rimski izvor - Fons Romanus. Takođe
je na istom mestu otkriveno oko 500 komada rimskih novčića, nekoliko
iz vremena pre nove ere, a najveći broj iz perioda od II do IV veka.
Nema nikakve sumnje da su za oporavak i odmor svojih legionara Rimljani
koristili vrnjačku toplu mineralnu vodu, što je, uostalom, bila
njihova praksa u čitavoj tadašnjoj Evropi. Najverovatnije je da
su ovde na oporavak i odmor dolazili vojnici iz provincije Moesia
Superior i iz vojnih logora na dunavskom limesu.
Rimsko ime Vrnjačke Banje nije poznato. Sadašnje ime
Banja je dobila po imenu sela Vrnjci, u čijem su ataru mineralni
izvori otkriveni.
Nije pouzdano poznato da li su vrnjačke mineralne
vode korišćene u poslerimskom periodu. Velika seoba naroda, dolazak
Slovena i opšti metež na Balkanu, svakako su za izvesno vreme prekinuli
interes i mogućnost korišćenja vrnjačkih mineralnih voda. Nešto
kasnije, u vreme vizantijske uprave, mineralne vode Vrnjačke Banje
ponovo se koriste, o čemu nam svedoče arheološki nalazi (novac,
oružje i oruđe) otkriveni u obližnjim lokalitetima.
U doba srednjeg veka, nazadna shvatanja, sasvim
suprotna antičkim, onemogućavala su korišćenje mineralnih izvora
u čitavoj Evropi za dugi niz stoleća. Vrnjačka Banja je u ovom periodu
doživela sudbinu koja je pogodila gotovo sve evropske banje u kojima
su Rimljani toliko negovali i proslavljali kult lepote i fizičkog
zdravlja.
U izvorima iz perioda srpske srednjovekovne države
o Vrnjačkoj Banji nema podataka, iako bi se to moglo očekivati,
s obzirom na neposrednu blizinu značcajnih kulturno-političkih centara,
manastira Žiče i Ljubostinje i Kruševca, prestonice kneza Lazara.

Neke legende govore da je lekovitost vrnjačkih voda
bila poznata i korišćena u vreme poznije turske vladavine. U Vrnjačkoj
Banji, kažu legende, lečile su se turske spahije, tražeći da ih
mesno stanovništvo hrani i služi. Da bi izbegao služenje agama i
begovima, narod je izvore zatrpavao.
Odlaskom Turaka i postepenim političkim i ekonomskim
snaženjem Srbije u 19. veku
situacija se menja i lagano se stvaraju uslovi i pojačava interes
za korišćenje vrnjačkih mineralnih voda i banja uopšte. Ponovni
pronalazak i korišćenje ovih voda predanje pripisuje slučaju sa
bolesnim konjem vrnjačkog sveštenika Jeftimija Hadži-Popovića. Navodno
bolesni konj je bio takoreći prepušten svojoj sudbini, pošto ga
je sveštenik Jeftimije smatrao neizlečivim i nekorisnim. Prepušten
sam sebi, konj je lutao dolinom i pio toplu mineralnu vodu koja
je tada izvirala u gotovo suvom rečnom koritu. Predanje kaže da
je konj posle tri meseca potpuno ozdravio.
Prvi pisani podaci o Vrnjačkoj Banji nalaze se u izveštaju
barona Žigmunda Herdera, upravnika saksonskih rudnika u Frajburgu,
koji je po nalogu kneza Miloša Obrenovića ispitivao prirodna bogatstva
tadašnje Srbije. On je dao izvanredno visoku ocenu kvaliteta vrnjačkih
mineralnih voda i uporedio ih sa čuvenim vodama Karlovih Vari u
Čehoslovačkoj.
Dr. Josif Pančić, profesor Velike škole u Beogradu,
takođe se interesovao za Vrnjačku Banju. On je njene vode uporedivao
sa vodama Krenhen u Ensu (Nemačka). Njegova rasprava o mineralnim
vodama u Vrnjčima, koje je 1869. god. pročitao u velikoj školi,
probudila je veliko interesovanje javnosti i bila najbolja preporuka
za korišćenje ovih voda u lečenje.
Vrnjački sveštenik Jeftimije Hadži-Popović izvršio
je 1856. god. prvu primitivnu kaptažu toplog mineralnog izvora.
Među prvim banjskim posetiocima bio je i tadašnji okružni
načelnik u Kruševcu, Pavle Mutavdžić. On je, po savetu Josifa Pančića
u Vrnjcima boravio i lečio se 1860. god. i sagradio jedan omanji
bazen sa zgradicom za stanovanje.To su bili prvi Banjski objekti.

Pavle Mutavdžić je 1868. god. zajedno sa Matijom Karamatković,
profesorom gimnazije u Kruševcu pokrenuo inicijativu za obrazovanje
jednog društva sa ciljem da se brine o uredenju i podizanju lekovite
vode. Tako je 1. Jula 1868. god. obrazovano "Osnovatelno fundatorsko
društvo lekovite kisele vruće vode u Vrnjcima", kome je odmah pristupilo
oko 80 clanova, sa ukupnim dobrovoljnim prilogom od 5716 groša.
Ovim sredstvima otkupljeno je zemljište oko izvora, izvršena je
kaptaža i izgraden bazen od dasaka sa odeljenjem za svlačenje. Tako
je Vrnjačka Banja počela sa radom već sledeće, 1869. god., u njoj
je bilo 538 posetilaca.
1927. godine kralj Aleksandar Karađorđević u Vrnjačkoj
Banji.
21.05.1910. godine prvi voz dočekan u Vrnjačkoj Banji.

1. jula 1868.godine po starom kalendaru odlučeno je
da se osnuje dobrovoljno udruženje za podizanje Vrnjačke Banje.

1869. godine po zvaničnom izveštaju boravilo je 538
posetilaca u Vrnjcima. U julu te iste godine uvedena je obaveza
plaćanja banjske takse u iznosu od 10 para čaršijskih za jednu celu
familiju. Ova godina se smatra prvom zvaničnom banjskom sezonom
sa kaptiranim izvorima tople vode, kupatilom, banjskim lekarima
i velikim brojem posetilaca.
Po naređenju Ministra unutrašnjih poslova Stojana Protića,
pocetkom 20. veka podignuto je više modernih hotela i vila, i to:


  • hotel Sotirović sa 35 soba
  • hotel Evropa sa 4 sobe
  • vila Dobrila sa 17 soba
  • vila Agina sa 31 sobom
  • vila Arnovljević sa 22 sobe
  • vila Gavrić sa 5 soba
  • vila Katarina sa 6 soba i druge.[/size]
za posetioce u Vrnjačkoj Banji su tada bila tri sanatorijuma: Dr.
Živadinović, Sveti Đorđe i Radnički sanatorijum kralja Aleksandra
I. Te godine u Banji su radila 24 lekara, i niko od posetilaca na
lečenju nije mogao da pije toplu mineralnu vodu i koristi kupanja
bez prethodnog lekarskog pregleda i uputa. Državni banjski lekar
bio je dr. Sreten Nikolić, čija je ordinacija bila u zgradi fotografa
Milana Krčmarevića.
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 6:59 pm


Tvrđenje da su Rimljani znali za vrnjačke mineralne izvore i da su ih
upotrebljavali iznosi još Feliks Kanic, svojim putopisom „Proučavanje
rimskih spomenika u Kraljevini Srbiji” s kraja XIX veka. On navodi da
su se vrnjačke terme nalazile južno od kastruma u selu Gračacu, ali
prilikom radova na kaptažama i uređenju, tokom XIX veka, na terenu nije
bilo vidljivih ostataka ili oni koji su radili nisu umeli da ih
prepoznaju.
Na tragove rimskog vremena naišlo se slučajno, pri
kaptaži toplih izvora s proleća 1924. godine. Tada je na dubini od 2,40
m otkrivena vertikalna, pravilno isklesana stena iz čijeg je otvora
isticala topla mineralna voda. Kod toplog izvora u steni
pronađeno je oko 200 komada rimskog novca, koji pripadaju periodu od
Avgusta do Valentinijana. Neposredno pored Rimskog izvora, na približno
istoj dubini, nađeni su ostaci prvog poznatog bazena za kupanje. Bazen
je punjen toplom mineralnom vodom iz posebnog izvora koji je bio
uklesan u steni u vidu omanjeg bunara. U bazenu je pronađeno 60 komada
rimskog novca od kraja I do druge polovine IV veka, jedan prsten i
jedan ključ.
Voda ovog izvora kaptirana je posebno jer je imala
nižu temperaturu i slabiju mineralizaciju od ostalih izvora otkrivenih
1924. godine. Izvor je uređen, postavljene su dve kolonade mermernih
stubića, koje su na krajevima imale po kandelaber. Do izvora se
silazilo stepenicama sa obe strane. Posle Drugog svetskog rata ovaj
izvor je bio pokriven betonskim pločama i sklonjen od lica javnosti.
Njegovo ponovno oživljavanje izvršeno je 1989. godine, kada je nad
izvorom postavljena staklena piramida, po idejnom rešenju arh. Mihajla
Mitrovića.
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:01 pm

Vrnjačka Banja je privredni, politički i kulturni centar opštine sa ukupno
14 naselja na prostoru od oko 240km2. Na području opštine
živi oko 25.000 stanovnika, a sama Banja ima oko 10.000 stanovnika.
Vrnjačka Banja se nalazi u centralnom delu Republike Srbije, na
43° 23' severne geografske širine i 20° 54' istočne geografske
dužine, oko 200 km južno od Beograda. Banjsko naselje je delom
na blagim, obroncima planine Goč prema Zapadnoj Moravi i delom
u pitomim dolinama Vrnjačke reke i Lipovačke reke.
Zavisno od položaja pojedinih delova naselja nadmorska visina
se kreće od 220 do preko 300 metara. Sa juga, istoka i zapada
Banja je zaklonjena planinom Goč i njenim ograncima, dok je sa
severa zaštićena vencem Gledićkih planina i nije izložena jakim
vetrovima. Uže planinsko područije Vrnjačke Banje, sa planinom
Goč, deo je ogromnog šumsko-planinskog kompleksa Kopaonika, koje
predstavlja zaleđe Vrnjačke Banje i prostire se prema jugu. Pored
Goča (1.147m) i Kopaonika (2.017m), tu su još i Željin (1.785m),
Jastrebac (1.492m) i Stolovi (1.375m). To ogromno šumsko prostransvo
od stotine hiljada hektara dočarava šumsko-planinski ambijent
Vrnjačke Banje. Čitavo šire planinsko turističko područje Banje
izbrazdano je zelenim kotlinama kroz koje protiče niz brzih planinskih
potoka i rečica na svom putu prema Zapadnoj Moravi. Svi ovi potoci
i rečice obiluju planinskom pastrmkom. Veće reke, pored Zapadne
Morave, su još Ibar na zapadu i Rasina na istoku regiona.
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:03 pm



Vrnjačka banja je najveće i najpoznatije banjsko lečilište u Srbiji i tradicionalno vrlo privlacan turistički centar za odmor i rekreaciju. Banja se nalazi u centralnoj Srbiji, oko 200 km južno od Beograda.
Drumskom i železnickom saobraćajnicom koja dolinom Zapadne Morave
spaja magistralne puteve Balkana, Beograd - Sofija i Beograd -
Atina, Vrnjačka Banja je veoma dobro povezana sa svim krajevima
Srbije, a dobrim lokalnim putevima sa svojim šumsko – planinskim
zaleđem koje čini široko podrucije očuvane prirodne sredine. U
ovaj kompleks spadaju visoke planine Kopaonik (2017m), Željin
(1785m), zatim Stolovi (1376m) i obližnji pitomi Goc (1216m).
Klima je umereno kontinentalna. Uticaj obližnjih planina daje
mikro klimi Vrnjačke Banje poseban karakter i čini je veoma prijatnom.
Leta su umereno topla sa svežim jutrima i vecerima, a zime su
snegovite i bez oštrih mrazeva. Srednja godišnja temperatura je
10,5°C, a srednja letnja 20°C. Vrnjačka Banja ima veoma
dugu lečilišnu tradiciju. Na Vrnjačkom toplom mineralnom izvoru
u vremenu od II do IV veka Rimljani su izgradili svoje lecilište
i oporavilište AQUAE ORCINAE. O
tome nam svedoce arheološki nalazi u užem jezgru rimske banje,
odnosno bazen za kupanje, rimski izvor tople mineralne vode (Fons
Romanus) i mnoštvo kovanog novca koji je iz kultnih motiva ostavljen
u lekoviti izvor. Ovde su na lecenje i oporavak mahom dolazili
legionari V legije Flaviana i VII legije Klaudiana, kao i romanizovana
plemenska aristokratija starosedelaca. Šira oblast Vrnjačke Banje
pretstavlja najbogatije i najzanimljivije turističko podrucije
Srbije. To je podrucije gde se na svakom koraku srednji vek susreće
sa modernim tokovima. Na severu je pitoma plodna oranica zapadnog
Pomoravlja, a na jugu, preko 100 km duga klisura Ibra koji se
hucno probija planinskim klancima prastare Dardanije, današnje
Raške, gde je nastala srpska država. Tu su i visoke planine sa
poznatim zimskim sportskim centrima, medu kojima se narocito istice
Kopaonik. Najzad, ovo je regija sa najznacajnijim spomenicima
srpske srednjevekovne kulture, posebno manastirima sa monumentalnim
fresko slikarstvom od kojih je neke, kao svetsku kulturnu baštinu,
zaštitio UNESKO. Vrnjačka Banja raspolaže smeštajnim kapacitetima
od preko 15.000 ležaja, od kojih se oko 4.500 nalazi u hotelima,
pansionima i apartmanskim naseljima, 850 ležaja je u zdravstvenim
centrima i oko 10.000 u domaćoj radinosti. U Vrnjačkoj Banji se
nalaze hoteli visoke kategorije koji u svojim sadržajima imaju
pokrivene bazene, kongresne dvorane i sportske objekte. Preduzeće
Fontana je najveća hotelska organizacija koja raspolace sa 1.500
ležaja i u cijem sastavu se nalaze i poznati hoteli "Fontana",
"Zvezda", "Park", "Sloboda", "Beli Izvor" na Gocu i nekoliko konfornih
pansiona u samom sedištu Banje. Po kvalitetu usluga i iskorišćenosti
kapaciteta hotel "Breza" je bez premca, a za njom ne zaostaju
"Partizanka", "Slavija", "ŽTP", "Slatina" itd. Okosnicu privrednog
života Vrnjačke Banje nesumljivo čini turistička delatnost, ali
su se "zahvoljujući" njoj, uspešno razvile i neke druge privredne
grane. Eksploatacija mineralnih izvora Vrnjačke Banje pocela je
1970. godine. Popularna voda u staklenim bocama pocela je veoma
brzo da osvaja tržište i da pronosi slavu mesta iz kog potice.
Mineralna voda "Vrnjci" najbolje asocira na Vrnjačku Banju. Još
nekoliko prestižnih firmi iz ovog mesta u poslednjih nekoliko
godina izborilo se za slican status koji je godinama imala samo
mineralna voda "Vrnjci", a to je da izgovorom samog imena firme
pomislite na blagodeti i lekovitost Vrnjačke Banje. Preko cele
godine, posebno u mesecima letnje turističke sezone, Vrnjačka
Banja svojim posetiocima nudi izuzetno bogat, sadržajan i raznovrstan
kulturno - zabavni program. Brojni sportsko - rekreativni objekti
i tereni pružaju vrlo povoljne uslove za rekreaciju i pogodni
su za pripreme vrhunskih sportskih ekipa.
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:06 pm

Česma u parku

Izvor "Snežnik"
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:16 pm


Na turističkoj mapi Srbije Kopaonik zauzima posebno mesto. Kopaonik je
najveći planinski masiv u Srbiji dužine 75 km i širine 40 km. Najviši
deo planine je površina zvana Ravni Kopaonik, oko koje se dižu Suvo
Rudište sa Pančićevim vrhom (2017 m), Karaman (1934 m), Gobelja (1834
m) i drugi.

Kopaonik je dobio ime po kopanju rude. Na ovoj
planini kopana je ruda pre dolaska Rimljana na ove prostore. Naročito
su bili poznati rudnici u kojima je kopana ruda iz koje se dobijalo
srebro. Kao što je poznato, u srednjevekovnoj Srbiji srebro je smatrano
najdragocenijim metalom. U pisanim dokumentima Kopaonik se pominje kao:
Caponi, Coponich, Coparenich, Copono, itd.
Nalazi se 270 km južno od Beograda i 100 km od Kraljeva.

Do Turističkog centra Kopaonik može se doći iz više pravaca:
• Ibarskom magistralom od Kraljeva preko Biljanovca i Jošaničke Banje i od Kosovske Mitrovice i Raške preko Rudnice
• Autoputem, od Pojata preko Kruševca, Brusa i Brzeća.

Planinu Kopaonik naročito atraktivnom čini prepoznatljiv pejzaž sa gustim
četinarskim šumama (smrča i jela) na višim delovima i mešovitim bukovim
i hrastovim šumama, u nižim delovima Kopaonika, pašnjaci, livade, kao i
istaknuti planinski vrhovi sa kojih se pruža pogled do Šar planine,
Komova i Stare planine.

Na planini ne može da vlada jedan
klimatski tip, kao u nekoj manjoj kotlini ili nekom sličnom zemljišnom
obliku, već je ona različita na planinskim grebenima od one u podgorini
same planine.

Poznato je (uglavnom planinarima i smučarima) da
je Kopaonik planina sa dosta sunčanih dana u godini. Obdanica na
Kopaoniku je najduža oko 22. Juna i traje 15 časova i 13 minuta, a
najkraća je oko 22. Decembra i traje 8 časova i 47 minuta. Godišnja
vrednost osunčavanja u oblasti Kopaonika raste od oko 1.900 časova na
severu i istoku, do oko 2.150 časova na jugu. Sunce sija u svim mestima
najduže u Julu, a osunčavanje je najmanje u Decembru.



Kopaonik, zajedno sa Starom planinom, Šar planinom i Prokletijskim masivom, spada
u najsunčanije predele u Srbiji. Srednje trajanje sunca, svedeno na
idealni horizont u najvišem delu Kopaonika, je oko 1.900 časova
godišnje.

Takodje, jedan od važnih podataka za sve posetioce
Kopaonika, svakako je snežni pokrivač i njegovo trajanje. Sneg se
najduže zadržava na Kopaoniku u odnosu na druge naše planine - prosečno
212 dana.

Na Ravnom Kopaoniku zabeleženo je da je sneg pao u Julu 1955. godine i Avgustu 1981.
godine. Visina snežnog pokrivača, kao možda najvažniji podatak za
posetioce - turiste i sportiste koji dolaze na Kopaonik, iznosi čak i
do 2 m. Snega najviše ima u Januaru i Februaru.

Za donošenje odluke o poseti Kopaoniku i adekvatnu organizaciju života posetilaca na
njemu, potrebno je navesti još jedan meteorološki podatak, a to je broj
tmurnih (oblačnih) i vedrih dana.

Zahvaljujući razredjenom vazduhu sa smanjenim parcijalnim pritiskom, planinska klima
ima lekovitiji efekat na ljudski organizam od klime u primorju. Boravak
na ovoj planini preporučuje se astmatičarima i pušačima, jer u
potpunosti eliminiše napade astme i pušačkog bronhitisa. Deca koja
često posećuju Kopaonik stiču sposobnosti za bolje podnošenje fizičkih
napora, a upravo zbog toga su i profesionalni sportisti česti gosti
najpoznatijeg zimskog turističkog centra u Srbiji.
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:18 pm


Začeci turizma datiraju iz daleke prošlosti i uglavnom su bili usmereni na
korišćenje termalnih voda kojih ima dosta na području Kopaonika.
Jošanička Banja se koristi još od XIII - XIV veka.

Na planini Kopaonik od davnina su se održavali seoski sabori i crkvene svetkovine,
koje možemo okarakterisati kao prvim počecima turizma. Sabori su se
održavali na Metodju, Raskrsnici (ispod Kukavice), Crkvinama (ispod
Nebeskih stolica) na Mramoru i drugim mestima.

Tridesetih godina XX veka na Kopaoniku je počeo da se razvija turizam (u smislu privredne
delatnosti), posebno kada je puštena u saobraćaj železnička pruga
Kraljevo - Raška (1931. godine) - dolinom Ibra. Tada su počele da
dolaze organizovane grupe turista (planinara, smučara i ostalih).
Izgradnjom
asfaltnog puta od Jošaničke Banje preko Kopaonika do Brzeća i dalje do
Kruševca (1975-85. godine), stvoreni su osnovni uslovi za razvoj
turističke delatnosti na Kopaoniku.
. Do 1964. godine nije bilo
planskog rada na razvoju turizma, pa je 1968. godine osnovana zajednica
za unapredjenje i razvoj Kopaonika. 1980. godine osnovana je radna
organizacija «Kopaonik - Geneks», nakon čega je počela planska
izgradnja turističkog centra «Suvo Rudište» na Kopaoniku koji je
završen 1986. godine.
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:18 pm


Flora
i fauna (biljni i životinjski svet) na Kopaoniku su većim delom
autohtonog porekla. Bogatstvo i raznovrsnost živog sveta uslovljena je
složenošću promenljivog istorijskog razvoja, nestajanje jednih i
nastajanje drugih vrsta.

Zbog blage planinske klime vegetacijski
period dosta je dug. Dovoljna količina vodenog taloga doprinosi velikom
prirastu biomase, što je uslovljeno povoljnom geološkom podlogom
(granit, metamorfna stena i serpentin). Ovakav sastav podloge omogućava
očuvanje smrče u nižim delovima planine u zajednici sa bukvom i jelom.

Visoko
planinska flora Kopaonika na osnovu dosadašnjih istraživanja sadrži 825
vrsta i podvrsta, što predstavlja jednu petinu flore u Srbiji.

Visinsko
smenjivanje vegetacije na Kopaoniku počinje od vrbovo-topolovo-jelovih
šuma u dolini reka, preko termofilnih šuma crnog bora, zajednice cera i
sladuna, šume kitnjaka i graba, zatim šuma medunca i crnog jasena i
šikara grabića, u najnižem pojasu do 800 mnm, zatim: šuma brdske bukve,
šuma hrasta kitnjaka (do 1.100 mnm) koje predstavljaju prelaz ka
planinskim šumama bukve i jele (do 1.600 mnm) u koje prodire smrča,
koja dominira u šumama od 1.550 do 1.750 mnm. Od 1.750 mnm počinje zona
žbunaste polegle kleke i borovnice sa niskom subalpskom formom smrče,
pa sve do alpskih suvati, koje se nalaze iznad 1.950 mnm.

Životinjski
svet (fauna) - od vremena kada je na Kopaoniku istraživao Josif Pančić
(pre 100 godina), doživeo je mnoge promene. U XIX veku na Kopaoniku
bilo je (kako navodi J. Pančić), krupne divljači - medveda, risova,
vukova, divokoza, divljih svinja, srna, jazavaca, tetreba i ostalih
životinja. Do današnjeg vremena mnoge životinjske vrste su nestale.

Medju
prirodnim retkostima (pod zaštitom), preostali su: Suri orao (Aquila
chrysaetos), Sivi soko (Falco peregrinus), Šumska sova (Strih aluco),
Planinska ševa (Eremophila alpestris), Krstokljun (loxia curvirostra),
Sivi puh (Dryomys nitedula), Buljina (Bubo bubo), Divlja mačka (Felis
silvestris). Od krupne divljači - vuk (povremeno), lisica, srna, divlja
svinja, lasica, tvor i ostale.

Najbrojnija preživela vrsta
životinjskog sveta na Kopaoniku su ptice, verovatno zato što nisu
strogo vezane za vegetacione i klimatske zone. Naš poznati naučnik -
ornitolog, Sergej Matvejev, istraživao je ptičji svet na Kopaoniku u
dugom vremenskom periodu i došao do saznanja - otkrića 56 novih vrsta
ptica, što znači da je za poslednjih 100 godina broj ptičjih vrsta na
Kopaoniku povećan od 92 na 148 vrsta.
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:19 pm


Kopaonik
je jedno od mesta koje tokom cele godine nudi idealne uslove za aktivan
odmor i uživanje. Zimi je pažnja turista prvenstveno fokusirana na
skijaške terene, koji se na Kopaoniku nalaze na nadmorskoj visini od
1650 – 2017 m, i svrstavaju se u terene prve kategorije. Turistički
centar raspolaže mrežom od 23 žičare i ski lifta.

Kopaonik je
pitoma i pristupačna planina za posetioce svih uzrasta i za obavljanje
raznih sportsko-rekreativnih i drugih aktivnosti. Ponekad planina
iznenada pokaže svoje ćudi na koje treba uvek računati. Konfiguracija
terena, klimatski uslovi, saobraćajne veze iz više smerova, pomenuti
turistički centar sa izgradjenom infrastrukturom, omogućavaju
posetiocima zadovoljenje svojih raznovrsnih potreba tokom cele godine.
Velika
površina sa bogatom florom i faunom, dosta izvora, potoka i rečica,
stenovitih vrhova skrivenih u četinarskim šumama, pristupačni vrhovi,
blagi grebeni i padine sa prevojima i dolinama, kanjonima, prostrane
četinarske šume sa bezbroj staza i puteva za kraće i duže pešačenje
(planinarenje), a zimi vožnja skijama za trčanje - hodanje, predstavlja
veliku mogućnost za bavljenje raznolikim aktivnostima u prirodi.

Na
Kopaoniku se organizuju pešacki izleti (do izvora Metođe i Semeteškog
jezera), izleti planinskim biciklom, škole košarke, tenisa, jahanja,
engleskog jezika. Tu su i raznovrsni programi za decu, programi za
mršavljenje i sticanje kondicije, a brojni sportski tereni idealni su
za pripreme sprotskih ekipa. Zbog velike razuđenosti reljefa Kopaonik
pruža idealne uslove za paraglajding.

Danas je Kopaonik značajan
planinsko turistički centar koji je u posledljim godinama značajno
modernizovan ulaganjima u žicare Kopaonika, čime je u mnogome ubrzan
prevoz skijaša i samim tim se postiglo na većem zadovoljenju potreba
turista kao konzumenata usluga TC Kopaonika.
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:29 pm

Prema dostupnim istorijskim podacima Raska je osnovana 17. septembra
1845. godine ukazom o podizanju varosi Raske koji je potpisao knez Aleksandar
Karadjordjevic. Donosenju ukaza predhodio je rad drzavne komisije na ispitivanju
postojanja uslova za podizanje varosice na Glavnom sastanku, ciji je predsednik
bio Atanasije Nikolic.


Feliks Kanic - Raška 1865. godine

Predlog o potrebi osnivanja varosice Nikolic je obrazlozio cinjenicama
da je Raski sastanak ustanovljen odmah po podizanju granicne strazarnice
– karaule na drzavnoj granici sa Turskom, da se tu ostvaruju mnogobrojni
kontakti gradjana sa obe strane granice, trguje i obavljaju drugi privatni
poslovi, tako da je postalo nuzno stalno prisustvo sreskog kapetana koji
bi resavao nastale probleme gradjana.
Na osnovu predloga komisije, tadasnji ministar unutrasnjih poslova
Ilija Garasanin govorio je Sovjetu 1. septembra 1845. godine, da bi Sovjet
Knezevine na sednici od 6. septembra 1845. godine doneo odluku o formiranju
varosice Raska. Predlog ministra unutrasnjih poslova Garasanina sadrzao
je i plan varosi Raske sa pratecim zdanjima koji je uradio carinik Nikola
Alkovic.


Prvi urbanisticki plan Raške iz 1844. godine

Cinjenica je da je Raska od svog osnivanja formirana kao gradska sredina
sa predispozicijama da postane centar ovog dela Srbije. Vrlo brzo po osnivanju
nastaju i preduslovi za to: osniva se carinarnica, razvija se skolstvo,
sudstvo, zanatstvo, gradjevinarstvo, zacinje industrija eksploatacijom
rudnog i sumskog blaga.
U jednom periodu, tokom Prvog svetskog rata, od 31. oktobra do 15.
novembra 1915. godine, Raska je na neki nacin bila prestonica Srbije jer
su u njoj odsedali kralj i tadasnja srpska vlada.
Politicke i administrativno-teritorijalne podele Srbije uticale su
na promene teritorijalne organizacije prostora opstine Raska. Danasnja
teritorija opstine Raska od 1837. do 1886. godine pripadala je studenickom
i jednim delom josanickom srezu. Od 1866. do 1955. godine Raska je pripadala
studenickom srezu, a od 1955. do 1967. godine kraljevackom srezu. Deo teritorije
danasnje opstine Raska, koji je do 1912. godine bio u sastavu Turske, po
oslobodjenju pa sve do 1947. godine bio je u sastavu dezevskog sreza.
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:30 pm

Opstina Raska nalazi se u jugozapadnom delu Srbije i zahvata
sredisni deo Ibarske doline, zapadne delove Kopaonika i istocne padine
Golije. Prostire se na povrsini od 666 km2. Raska ima veoma povoljan geografski
polozaj. Dolinom Ibra ovo podrucje je na severu povezano sa Zapadnim Pomoravljem
i Sumadijom, na jugu sa Kosovom i Metohijom, na istoku dolinom Josanice,
desnom pritokom Ibra, sa Aleksandrovackom zupom i Toplicom, i na jugozapadu
Dolinom reke Raske sa Crnom Gorom.Reljef i geografski polozaj uslovili
su raznovrsnu klimu u rascanskom podrucju. Klima je umereno kontinentalna.
Najhladniji mesec u toku godine je januar. To je jedini mesec sa negativnom
temperaturom. Minimalne temperature javljaju se u drugoj polovini januara
i prvoj polovini februara. Maksimalne temperature javljaju se u julu.Hidrografska
mreza je gusta, jer na 1 km2 teritorije opstine Raska dolazi 550 metara
vodenih tokova. Najvazniji vodeni tok je reka Ibar sa svojim pritokama
Raskom i Brvenicom sa leve i Josanicom, Rudnickom i Radosickom rekom sa
desne.Ovaj prostor obiluje hidroloskim prirodnim retkostima, koje cine:
radioaktivni izvori, jezera, vrela i termalni izvori. Najpoznatiji radioaktivni
izvori su Marina voda i Kaznovske bacije, a od jezera Semetesko jezero
koje se nalazi u istoimenom selu na padinama Kopaonika. Najizdasniji izvori
termalne vode se nalaze u Josanickoj Banji.


Reka Ibar

Prema podacima iz poslednjeg popisa Raska ima 28.747 stanovnika. Stanovnistvo
ima homogenu nacionalnu strukturu, posto u ukupnom broju Srbi cine vise
od 96% stanovnistva. Guistina naseljenosti opstine je 43 stanovnika na
1 km2. Stanovnistvo zivi u 61 naselju cija je prosecna velicina 10,2 km2.
Opstina je teritorijalno podeljena u 18 mesnih zajednica.Administrativni,
politicki i privredni centar opstine je grad Raska.

PRRGLE BROJA STANOVNIKA PO VECIM NASELJENIM MESTIMA
NAZIV MESTA
BROJ STANOVNIKA
Raska
9.400
Baljevac
4.000
Josanicka Banja
2.000
Brvenik
1.500
Vodece grane privrede su industrija i rudarstvo, turizam i poljoprivreda.Najznacajniji
proizvodi industrije koji su trazeni i na svetskom trzištu su magnezijum
metal, bezalkalno stakleno vlakno i rezana gradja.Rudno bogatstvo opstine
je raznovrsno (kameni ugalj, azbest, olovo, cink, borni minerali ...).
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:32 pm

Srednjovekovni grad Ras prva srpska prestonica, mnogo argumenata
upućuje da je već u (XII veku) ovde bilo značajno duhovno središte,
koje se vezuje za velikog župana Stefana Nemanju.

Ras je najpoznatija Utvrđenje u srednjevekovnoj Srbiji po kojoj je naziv
Raška dobila Srbija Nemanjića.Taj termin je kasnije korišćen kao
ekvivalent za termin Srbija odnosno Srbin(Raščanin),a danas se koristi
za oblast koja obuhvata jugozapadne delove Srbije i severne delove Crne
Gore i smatra se kolevkom srpske državnosti.Tačna lokacija Rasa nije
poznata,ali se pretpostavlja da je to najverovatnije lokalitet Gradina
u blizini Novog Pazara.

Ime Ras prvi put se spominje u
srednjovekovnim izvorima; tačnije, u beleškama vizantijskog cara
Konstantina Porfirogenita koje se odnose na rat između Srbije i
Bugarske krajem 9. veka, a značaj mu je dao i vizantijski hroničar iz
12. veka Jovan Kinema. Srpski izvori ga spominju samo jednom i to na
početku 13. veka, na jednom od poslednjih listova Vukanovog jevanđelja.

O kompleksu Starog Rasa danas se dosta zna, jer su opsežna istraživanja
otpočela 1972. godine, a trebaće još mnogo rada da se sazna sve što
krije taj značajan spomenički kompleks koji je smešten na nekoliko
lokaliteta grupisanih na relativno malom prostoru (okolina Novog
Pazara). Jer, najstariji tragovi naselja datiraju još iz praistorije,
iz poznog eolita (oko 2000 p.n.e.), prva zidana utvrđenja iz kasne
antike (kraj 4. veka), prvi srednjovekovni grad je iz 9. veka, drugi iz
12. veka. U Rasu bila verovatno prva kovnica novca u srednjovekovnoj
Srbiji, za koju je zaslužan kralj Radoslav i koja je od 1230. godine
radila po ugledu na tradiciju vizantijskih careva iz dinastije Anđela
koji su imali kovnicu u Solunu.

U drugoj polovini 12. veka nastupilo je najznačajnije razdoblje u istoriji Rasa kada je on postao
glavno uporište središnje oblasti nove srpske države. Iz tog perioda je
nađen arheološki materijal koji govori o tokovima života u okviru
grada: grnčarija za svakrdnevnu upotrebu, delovi oružja od kostiju, kao
i oruđa od drveta i gvožđa. Najzanimljivija su, svakako, svedočanstva o
radu jednog zlatara, a to su mala posuda sa kapljicama zlata i kalup za
livenje medaljona sa predstavom Bogorodice i Hrista. Pronađeno je i
nekoliko žetona za igru „mice" i kamene kockice za igranje potpuno
identične onim koje koristimo danas.

Stari Ras ima posebno značenje u tradiciji srpskog naroda: označavao je centar Srbije,
središte i mesto iz kog je ponikla srednjovekovna srpska država, odatle
je vladar sazivao srednjovekovne srpske državne sabore, iz njega je
vladao veliki župan Stefan Nemanja, a tu su on i njegovi potomci imali
svoje dvorove. Uostalom, po njemu je srednjovekovna država nazvana
Raškom, a poreklo ovog imena trebalo bi potražiti u antičkom dardanskom
naselju Arsa.

Nekada su toj oblasti pripadali Gradac i
Studenica, a danas se u okviru nje nalaze Sopoćani, Petrova crkva, Crna
Reka, Đurđevi stupovi, Končul... Pre svega Sopoćani, jer je na svetskoj
izložbi u Parizu 1961. godine freska „Uspenja Presvete Bogorodice“, iz
ovog manastira, proglašena za najlepšu fresku čitavog srednjeg
veka[traži se izvor].

Osamnaest godina kasnije UNESKO je pod svoju zaštitu uzeo kulturno-istorijsku sredinu nazvavši je Ras sa Sopoćanima (1979).
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od MustraBecka taj Uto Okt 06, 2009 7:38 pm

Manastir Studenica

Studenica
je manastir koji je 1986. godine postao zakonom zaštićeni spomenik upisan u Listu Svetske kulturne i prirodne baštine UNESCO-a. On je jedan od najznačajnih spomenika vizantijske i srpske umetnosti. Kompleks manastira Studenica čine tri crkve: Bogorodičina, Kraljeva i crkva svetog Nikole. Bogorodičina crkva je najstarija i sagradjena je između 1183. i 1196. godine. Nosi odlike Raške škole,
a u njoj su sahranjeni Simeon (Stefan Nemanja), Stefan Prvovenčani i
kralj Radoslav. Od postanka Studenice pa do danas,život medu
hramovima,kulama i konacima odvija se bez prestanka.
Manastir Žiča


Manastir Žica se nalazi u selu Kruševici, izmedju Kraljeva i Mataruške Banje. Manastir je zadužbina Stefana Prvovencanog,
i smatra se sedištem srpske srednjevekovne države. Crkva posvecena
Hristovom Vaznesenju zapoceta je sa gradnjom oko 1206. godine, a
završena pre 1217. godine kada je ktitor dobio kraljevsku krunu iz
Rima. Posle sticanja crkvene nezavisnosti 1219. godine crkva je bila
sedište samostalne srpske arhiepiskopije, i u njoj je Sveti Sava
ustoličavao svoje episkope i krunisao brata Stefana za kralja. Freske u
crkvi su veoma oštećene i uništene, pa se samo preko fragmenata
naslućuju tačne proporcije, rafinirani kolorit, odmerenost pokreta i
mirni ritam kompozicija.
Manastir Gradac


Manastir Gradac udaljen je 21km od Raške i leži na obodu šumovitih padina Golije. Tačna godina gradnje manastira nije poznata, ali se smatra da je završen krajem XIII veka.Graden je u stilu raške škole, i zadužbina je Jelene Anžujske.
Za vreme turske vladavine manastir je bio bez monaha, a zatim i bez
krovnog pokrivaca. Manastir Gradac se nalazi u blizini Kopaonika i
predstavlja njegovu dopunu turističke ponude.
Manastir Sopoćani

Manastir Sopoćani nalazi se 15km zapadno od Novog Pazara.
Tačan naziv gradnje nije poznat jer je natpis u prstenu kubeta oštecćen
baš tamo gde je bila utisnuta godina gradnje. Živopis crkve ubraja se u
najimpresivnija ostvarenja vizantijskog fresko-slikarstva, koji na
monumentalan način dočarava ličnosti i dogadaje iz hrišcanske istorije,
a to potvrdjuje i podatak da su freske na Svetskoj izložbi
srednjevekovne umetnosti u Parizu 1961. godine proglašene za najvee
umetničko dostignuće XIII-og veka. UNESCO je 1979. godine ovaj manastir uvrstio u Listu svetske kulturne baštine.
Manastir Mileševa

Manastir Mileševa u dolini reke Mileševe, po kojoj je i dobio ime. Manastir je osnovao kralj Vladislav, sin kralja Stefana Prvovenčanog. Od 1237. godine do 1594. godine ovaj manastir je bio grobnica Svetog Save, sve dok manastir nisu napali Turci u XVI veku iz njega odneli mošte Svetog Save i spalili ih na Vračarevom brdu
u Beogradu. Uprkos više spaljivanja od strane Turaka Mileševa je uspela
da razvije bogatu kulturnu delatnost. Imala je dve velike obnove, a
današnji izgled je dobila 1863. godine.
avatar
MustraBecka

Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Nazad na vrh Ići dole

Re: Raška i dolina Ibra

Počalji od Sponsored content


Sponsored content


Nazad na vrh Ići dole

Pogledaj prethodnu temu Pogledaj sledeću temu Nazad na vrh


 
Dozvole ovog foruma:
Ne možete odgovarati na teme u ovom forumu