Delite
Pogledaj prethodnu temuIći dolePogledaj sledeću temu
avatar
MustraBecka
Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Vrnjačka banja

taj Pet Maj 07, 2010 11:01 pm
Istorija korišćenja vrnjačkih mineralnih voda seže
u duboku prošlost, u vreme kada su ove prostore naseljavali keltski
Skordisci. Posle rimskog osvajanja Balkana u poslednjim vekovima stare
ere i nekoliko vekova nove ere mineralne vode su korišćene za piće i
kupanje, o čemu svedoči pronađeni rimski izvor prilikom kaptaže
vrnjačke tople mineralne vode 1924. godine i mnoštvo novčića sa
likovima rimskih imperatora. Vrlo je verovatno da se u srednjem veku za
lekovitost vrnjačkih voda znali i novonaseljeni Sloveni. Posle turskog
osvajanja Balkana gotovo da nema podataka da su vrnjačke mineralne vode
bile u upotrebi, izuzev u nekoliko nepouzdanih legendi koje govore o
tome da su krajem svoje vladavine Turci ipak znali za lekovitost vode i
da su ih kao takve koristili. Po oslobađanju od Turaka početkom 19.
veka knjaz Miloš je najmio saksonskog geologa barona Herdera da ispita
mineralne izvore u Srbiji pa je tako ispitana i vrnjačka topla
mineralna voda.

Postoje pouzdani podaci da su meštani sela Vrnjaca i
okoline sredinom 19. veka koristili
toplu mineralnu vodu za lečenje; za kupanje i piće koristio ju je i
žički vladika Janja. Ipak istorija moderne banje u Vrnjcima vezuje se
za 1868. godinu, kada je kruševački okružni načelnik Pavle Mutavdžić sa
nekolicinom dobrotvora i viđenijih ljudi iz Kruševca, Karavnovca
(Kraljeva) i Trstenika formirali Osnovatelno fundatorsko društvo
kiselo-vruće vode u Vrnjcima. Iste godine izvršena je kaptaža dva
izvora tople mineralne vode i počelo se sa izgradnjom banjskih
objekata, pre svega kupatila. Prva sezona naredne 1869. godine
potvrdila je opravdanost osnivanja jednog takvog udruženja i
perspektivu nove banje. Posle nekoliko godina stagnacije zbog
nedostatka sredstava za izgradnju lečilišta, a pomalo i nebrige države,
osamdesetih godina, kada banja u Vrnjcima prelazi u državne ruke, a
naročito posle izgradnje vile generala Jovana Belimarkovića, namesnika
kralju Aleksandru Obrenoviću, Vrnjačka Banja počinje da se razvija u
moderno lečilište.

Godine 1885. počela je da radi Narodna
gostionica Koste Petrovića-Rakice kao pravi ugostiteljski objekat.
Preduzimljivi ljudi iz okolnih gradova podižu svoje vile i pansione,
uređuje se centralna banjska zona, a sredinom devedesetih godina
sačinjen je prvi regulacioni plan Vrnjačke Banje. Broj posetilaca je iz
godine u godinu rastao. Naročiti uspon Banja doživljava u godinama pred
balkanske ratove. Vrnjačka Banja je tada dobila veliki broj modernih
pansiona, izgrađeno je novo kupatilo, radio je jedan bioskop, a u
pripremi je bila izgradnja drugog. Pred same ratove pored Vrnjačke
Banje prošla je pruga Stalać-Požega, tako da je Banja dobila dobre
saobraćajne veze, sa većinom većih gradova u Srbiji. Stagnacija pogađa
Vrnjačku Banju u ratovima 1912/18. godine. U njoj je 1915. bilo
nekoliko savezničkih bolnica smeštenih po banjskim pansionima i
odmaralištima. Posle Prvog svetskog rata beleži se nagi uspon čiji će
vrhunac biti dostignut krajem tridesetih godina 20. veka. Polet nije
jenjavao ni u godinama ekonomske krize: podižu se moderne vile,
sanatorijumi (Sv. Đorđe, Živadinović) izvršena je velika kaptaža toplog
mineralnog izvora 1924/25. godine, podignuto je moderno kupatilo,
izvršena je regulacija vrnjačke reke, proširuju se i uređuju banjski
parkovi, grade saobraćajnice, proširuje vodovodna i kanalizaciona
mreža. Prema popisu iz 1933. godina u Vrnjačkoj Banji je bilo 133
zanatskih i trgovačkih radnji. Buja i kulturni život, organizuju se
kermesi, koncerti ozbiljne muzike, gostuju renomirana pozorišta. Osniva
se Turističko društvo „Goč”, a posle donošenja Zakona o banjama vrši se
stroga kategorizacija pansiona i vila, kojih je prema popisu iz 1935.
godine bilo 257.

Te godine zabeležena je poseta 28.080 gostiju, što je bilo daleko najviše
u odnosu na sva druga turistička mesta u Jugoslaviji. Posle Drugog
svetskog rata promenjena je struktura gostiju: sada država šalje
pacijente na lečenje, opao je nivo usluga, veliki broj ekskluzivnih
banjskih objekata nije više bio u funkciji. Ponovni uspon Vrnjačka
Banja doživljava pedesetih i šezdesetih godina s povećanjem broja
posetilaca i gradnjom novih objekata. Najveću posetu Banja je imala
osamdesetih godina – blizu 200.000 posetilaca koji su ostvarili dva
miliona noćenja
avatar
MustraBecka
Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Rimski izvor

taj Pet Maj 07, 2010 11:03 pm




Tvrdnje da su Rimljani znali za vrnjačke mineralne izvore i da su ih
upotrebljavali iznosi još Feliks Kanic, svojim putopisom „Proučavanje
rimskih spomenika u Kraljevini Srbiji” s kraja XIX veka. On navodi da
su se vrnjačke terme nalazile južno od kastruma u selu Gračacu, ali
prilikom radova na kaptažama i uređenju, tokom XIX veka, na terenu nije
bilo vidljivih ostataka ili oni koji su radili nisu umeli da ih
prepoznaju.
Na tragove rimskog vremena naišlo se slučajno, pri
kaptaži toplih izvora s proleća 1924. godine. Tada je na dubini od 2,40
m otkrivena vertikalna, pravilno isklesana stena iz čijeg je otvora
isticala topla mineralna voda. Kod toplog izvora u steni
pronađeno je oko 200 komada rimskog novca, koji pripadaju periodu od
Avgusta do Valentinijana. Neposredno pored Rimskog izvora, na približno
istoj dubini, nađeni su ostaci prvog poznatog bazena za kupanje. Bazen
je punjen toplom mineralnom vodom iz posebnog izvora koji je bio
uklesan u steni u vidu omanjeg bunara. U bazenu je pronađeno 60 komada
rimskog novca od kraja I do druge polovine IV veka, jedan prsten i
jedan ključ.
Voda ovog izvora kaptirana je posebno jer je imala
nižu temperaturu i slabiju mineralizaciju od ostalih izvora otkrivenih
1924. godine. Izvor je uređen, postavljene su dve kolonade mermernih
stubića, koje su na krajevima imale po kandelaber. Do izvora se
silazilo stepenicama sa obe strane. Posle Drugog svetskog rata ovaj
izvor je bio pokriven betonskim pločama i sklonjen od lica javnosti.
Njegovo ponovno oživljavanje izvršeno je 1989. godine, kada je nad
izvorom postavljena staklena piramida, po idejnom rešenju arh. Mihajla
Mitrovića.
avatar
MustraBecka
Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Geografski položaj

taj Pet Maj 07, 2010 11:04 pm
Vrnjačka Banja je privredni, politički i kulturni centar opštine sa ukupno 14
naselja na prostoru od oko 240km2. Na području opštine živi oko 30.000
stanovnika, a sama Banja ima oko 16.000 stanovnika. Vrnjačka Banja se
nalazi u centralnom delu Republike Srbije, na 43° 37' severne
geografske širine i 20° 54' istočne geografske dužine, oko 200 km južno
od Beograda. Banjsko naselje je delom na blagim obroncima planine Goč
prema Zapadnoj Moravi i delom u pitomim dolinama Vrnjačke i Lipovačke
reke. Zavisno od položaja pojedinih delova naselja nadmorska visina se
kreće od 220 do preko 300 metara. Sa juga, istoka i zapada Banja je
zaklonjena planinom Goč i njenim ograncima, dok je sa severa zaštićena
vencem Gledićkih planina. Uže planinsko područije Vrnjačke Banje, sa
planinom Goč, deo je ogromnog šumsko-planinskog kompleksa Kopaonika,
koje predstavlja zaleđe Vrnjačke Banje i prostire se prema jugu. Pored
Goča (1.147m) i Kopaonika (2.017m), tu su još i Željin (1.785m),
Jastrebac (1.492m) i Stolovi (1.375m). Čitavo šire planinsko turističko
područje Banje izbrazdano je zelenim kotlinama kroz koje protiče niz
brzih planinskih potoka i rečica na svom putu prema Zapadnoj Moravi.


avatar
MustraBecka
Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Re: Vrnjačka banja

taj Pet Maj 07, 2010 11:07 pm


Vrnjačka banja je najveće i najpoznatije banjsko lečilište u Srbiji
i tradicionalno vrlo privlacan turistički centar za odmor i rekreaciju.
Banja se nalazi u centralnoj Srbiji, oko 200 km južno od Beograda.
Drumskom i železnickom saobraćajnicom koja dolinom Zapadne Morave
spaja magistralne puteve Balkana, Beograd - Sofija i Beograd -
Atina, Vrnjačka Banja je veoma dobro povezana sa svim krajevima
Srbije, a dobrim lokalnim putevima sa svojim šumsko – planinskim
zaleđem koje čini široko podrucije očuvane prirodne sredine. U
ovaj kompleks spadaju visoke planine Kopaonik (2017m), Željin
(1785m), zatim Stolovi (1376m) i obližnji pitomi Goc (1216m).
Klima je umereno kontinentalna. Uticaj obližnjih planina daje
mikro klimi Vrnjačke Banje poseban karakter i čini je veoma prijatnom.
Leta su umereno topla sa svežim jutrima i vecerima, a zime su
snegovite i bez oštrih mrazeva. Srednja godišnja temperatura je
10,5°C, a srednja letnja 20°C. Vrnjačka Banja ima veoma
dugu lečilišnu tradiciju. Na Vrnjačkom toplom mineralnom izvoru
u vremenu od II do IV veka Rimljani su izgradili svoje lecilište
i oporavilište AQUAE ORCINAE.


O tome nam svedoce arheološki nalazi u užem jezgru rimske banje,
odnosno bazen za kupanje, rimski izvor tople mineralne vode (Fons
Romanus) i mnoštvo kovanog novca koji je iz kultnih motiva ostavljen
u lekoviti izvor. Ovde su na lecenje i oporavak mahom dolazili
legionari V legije Flaviana i VII legije Klaudiana, kao i romanizovana
plemenska aristokratija starosedelaca. Šira oblast Vrnjačke Banje
pretstavlja najbogatije i najzanimljivije turističko podrucije
Srbije. To je podrucije gde se na svakom koraku srednji vek susreće
sa modernim tokovima. Na severu je pitoma plodna oranica zapadnog
Pomoravlja, a na jugu, preko 100 km duga klisura Ibra koji se
hucno probija planinskim klancima prastare Dardanije, današnje
Raške, gde je nastala srpska država. Tu su i visoke planine sa
poznatim zimskim sportskim centrima, medu kojima se narocito istice
Kopaonik. Najzad, ovo je regija sa najznacajnijim spomenicima
srpske srednjevekovne kulture, posebno manastirima sa monumentalnim
fresko slikarstvom od kojih je neke, kao svetsku kulturnu baštinu,
zaštitio UNESKO. Vrnjačka Banja raspolaže smeštajnim kapacitetima
od preko 15.000 ležaja, od kojih se oko 4.500 nalazi u hotelima,
pansionima i apartmanskim naseljima, 850 ležaja je u zdravstvenim
centrima i oko 10.000 u domaćoj radinosti. U Vrnjačkoj Banji se
nalaze hoteli visoke kategorije koji u svojim sadržajima imaju
pokrivene bazene, kongresne dvorane i sportske objekte. Preduzeće
Fontana je najveća hotelska organizacija koja raspolace sa 1.500
ležaja i u cijem sastavu se nalaze i poznati hoteli "Fontana",
"Zvezda", "Park", "Sloboda", "Beli Izvor" na Gocu i nekoliko konfornih
pansiona u samom sedištu Banje. Po kvalitetu usluga i iskorišćenosti
kapaciteta hotel "Breza" je bez premca, a za njom ne zaostaju
"Partizanka", "Slavija", "ŽTP", "Slatina" itd. Okosnicu privrednog
života Vrnjačke Banje nesumljivo čini turistička delatnost, ali
su se "zahvoljujući" njoj, uspešno razvile i neke druge privredne
grane. Eksploatacija mineralnih izvora Vrnjačke Banje pocela je
1970. godine. Popularna voda u staklenim bocama pocela je veoma
brzo da osvaja tržište i da pronosi slavu mesta iz kog potice.
Mineralna voda "Vrnjci" najbolje asocira na Vrnjačku Banju. Još
nekoliko prestižnih firmi iz ovog mesta u poslednjih nekoliko
godina izborilo se za slican status koji je godinama imala samo
mineralna voda "Vrnjci", a to je da izgovorom samog imena firme
pomislite na blagodeti i lekovitost Vrnjačke Banje. Preko cele
godine, posebno u mesecima letnje turističke sezone, Vrnjačka
Banja svojim posetiocima nudi izuzetno bogat, sadržajan i raznovrstan
kulturno - zabavni program. Brojni sportsko - rekreativni objekti
i tereni pružaju vrlo povoljne uslove za rekreaciju i pogodni
su za pripreme vrhunskih sportskih ekipa.
avatar
MustraBecka
Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Re: Vrnjačka banja

taj Pet Maj 07, 2010 11:12 pm
H O T E L F O N T A N A


Hotel "Fontana" sa 450 ležaja u sobama i apartmanima, savremenog komfora
nalazi se u banjskom parku neposredno uz banjsku promenadu. Udoban
smeštaj, mineralna voda u sobama i bazenu, sauna, teretana, sunčane
terase, aperitiv bar, restoran viproslava, kao i kuhinja sa kulinarskim
specijalitetima i dijetalnom ishranom pretstavljaju izuzetnu ponudu za
vaš odmor ili lečenje.

H O T E L P A R K

Hotel "Park" se nalazi na centralnoj Banjskoj promenadi, sadrži 30
jednokrevetnih, dvokrevetnih i trokrevetnih soba, 14 apartmana, 2 VIP
rezidencije sa pogledom na glavnu banjsku promenadu i banjski park. Sve
sobe su modernog enterijera, opremljene TV aparatima (kablovska mreža)
i mini barovima. Gostima koji žele ishranu, obroci se služe u hotelu
Zvezda, koji je udaljen par minuta lagane šetnje.

V I L A S A N

"Vila San" se nalazi kraj centralne banjske promenade i prelepog banjskog
parka. Vila je sagrađena 1926. godine i opremljena je u starom stilu sa
osam izuzetno konfornih apartmana i jednom rezidencijom. U sastavu vile
nalazi se restoran sa vrhunskim kulinarskim specijalitetima domaće i
inostrane kuhinje. U večernjim časovima goste vile zabavlja orkestar
akustične muzike.

H O T E L Z V E Z D A

Hotel "Zvezda" nalazi se na samoj banjskoj promanadi pored centralnog parka
na jedinstvenoj lokaciji. Udoban smeštaj (290 ležaja u sobama i
apartmanima, sobe sa kupatilom, telefonom i televizorom), aperitiv bar,
kafana sa zabavno muzičkim programom u večernjim satima, restoran sa
gurmanskim specijalitetima na zadovoljstvo gurmana kao i
specijalizovanom dijetalnom ishranom za goste na lečenju.

H O T E L S N E Ž N I K

Hotel "Snežnik" se nalazi u centralnom banjskom parku, na raskrsnici četiri
lekovita mineralna izvora, u neposrednoj blizini izvora Snežnik. Hotel
raspolaže sa 23 sobe (jednokrevetne i dvokrevetne) i jednim apartmanom
tipa 2 2. U sklopu hotela su restoran, aperitiv bar, tv sala i letnja
bašta. U neposrednoj blizini hotela su market, olimpijski bazen,
tenisko igralište i trim staza.
avatar
MustraBecka
Ženski
Datum upisa : 11.12.2008

Re: Vrnjačka banja

taj Pet Maj 07, 2010 11:13 pm
Vrnjačka Banja raspolaže sa sedam mineralnih izvora: Topla voda,
Snežnik, Slatina, Jezero, Beli izvor, Borjak i Vrnjačko vrelo, od kojih
se za balneološku terapiju koriste četiri (Topla voda, Snežnik,
Slatina, Jezero), dok se dve flaširaju kao stona mineralna voda (Voda
Vrnjci, sa izvora Topla voda i Vrnjačko vrelo).

Vrnjačke mineralne vode se primenjuju kod lečenja:


  • šećernih bolesti
  • stanje posle preležene zarazne žutice
  • hroničnog zapaljenja creva i želuca
  • bolest žučne kese i žučnih puteva
  • čira u želucu i dvanaestopalačnom crevu
  • bolest bubrežne karlice, mokraćne bešike i mokračnih puteva i drugih bolesti.
Izvor Topla Voda
Topla Voda je najstariji i najpoznatiji izvor mineralne vode, koji je sudeći
po slučajnim arheološkim nalazima, bila poznata još u praistoriji, a
potom korišćena i u rimskom periodu od I do IV veka naše ere. Po
predanju i turci su koristili ove vode, a njihovim odlaskom iz ovih
krajeva lekoviti izvori su zatrpani, jer im je turski kulum i zulum
dojadio. Otkriće mineralne vode u novije vreme vezuje se za izlečenje
bolesnog konja vrnjačkog paroha Hadži Jeftimija Popovića. Prvu hemijsku
analizu uradio je baron Herder 1835. godine, a osnivanjem "Osnovatelnog
fundatorskog društva kiselo vruće vode u Vrnjcima" počinju nove
kaptaže. Godine 1883. podiže se Kursalon, a 1892. prvo zidano kupatilo,
a posle kaptaža 1924. paviljon sa centralnim izvorom i Termomineralno
kupatilo. Za dobijanje nove količine vode od 1932-37. godine
pristupljeno je dubinskim bušenjima. Nova biveta podignuta je 1975.
godine. Voda spada u grupu alkalnih ugljenokiselih homeotermi.
Temperatura joj je 36,5°C.

Izvor Snežnik
Iako se za izvore "Snežnika" znalo još krajem 19. veka, oni nisu korišćeni
sve do 1916. godine, kada je na zainteresovanost austrougarskih oficira
izvorište očišćeno, a na izvor je postavljena lula. Završetkom Prvog
svetskog rata i ova voda je počela da se upotrebljava za lečenje.
Zahvalna za izlečenje učiteljica Darinka Čavdarović Telebaković 1920.
godine je uredila izvor i podigla česmu. Povećane potrebe za ovom vodom
uslovile su da se uskoro izvrši rekaptaža. Nad izvorima su postavljene
bivete sa drvenim nadstrešnicama. Česme su bile ispod nivoa okolnog
terena pa se u izvor silazilo ili su vodu dodavale za to zadužene
devojke. Godine 1978/80. je za potrebe nove bivete izvršena rekaptaža,
a stari paviljoni zamenjeni bivetom. Voda spada u grupu
alkalnih-zemnoalkalnih ugljenokiselih akrotopega. Temperatura joj je
17°C.

Izvor Slatina
Za vodu "Slatina" se zna još od kraja 19. veka ali je kaptaža izvedena tek 1923. godine
kada je na izvorištu postavljena lula. Godine 1937. izvršena je
rekaptaža i izgrađen je paviljon nad česmom koji je vodu dobijao sa
izvora zvanog "Lula", dok se drugi izvor zvani "Zid " nalazio u zidu
paviljona. Od daleke 1937. do 1978. godine nije bilo istražnih radova
na nalazištu mineralnih voda "Slatina". Te godine su postavljene
istražne bušotine, a novootkrivene vode su 1884. godine cevovodima
dovedene do starog bunara gde se mešaju i ističu na tri česme u
novopodignutoj biveti. Voda spada u grupu alkalnih-zemnoalkalnih
akrotopega. Temperatura joj je 14°C.

Izvor Jezero
Sa leve strane Vrnjačke reke, u udolini između "Snežnika" i "Slatine",
pored malog jezera, 1978. godine otkrivena je termomineralna voda
"Jezero". Na izvorištu je postavljena česma, a nastavku radova
pristupilo se 1985. godine kada je desetak metara od prve, napravljena
nova bušotina. Voda se jedno vreme koristila na česmi u drvenom
zastakljenom paviljonu, a potom je 1989. godine, na samom bazenu, pored
jezera, podignuta nova moderna biveta. Voda spada u grupu
alkalnih-zemnoalkalnih ugljenokiselih hipotermi. Temperatura joj je
27°C.
Sponsored content

Re: Vrnjačka banja

Pogledaj prethodnu temuNazad na vrhPogledaj sledeću temu
Dozvole ovog foruma:
Ne možete odgovarati na teme u ovom forumu